Internet regularnie zalewają poradniki pod hasłem „jak rozpoznać prawdziwy miód”. Woda w szklance, zapałka, idealna strużka z łyżeczki — te metody wyglądają efektownie i dobrze sprawdzają się w krótkich filmikach w mediach społecznościowych. Problem w tym, że nie mówią nic o jakości ani autentyczności miodu.
Warto więc uporządkować fakty i oddzielić mity od rzeczywistości. Zwłaszcza że miód dostępny w polskich sklepach podlega ścisłym kontrolom i nie trafia na półkę przypadkiem. Obalamy mity wspólnie z Anną Migacz – Kierowniczką laboratorium i Działu Kontroli Jakości marki HUZAR.
Internetowe „testy miodu” — dlaczego nie działają?
Filmiki typu „sprawdź swój miód w domu” regularnie pojawiają się w mediach społecznościowych i artykułach poradnikowych.
„Potrzyj miód między palcami”, „wrzuć go do wody”, „sprawdź, czy się pali” brzmi prosto, ale w praktyce nie daje żadnej wiarygodnej odpowiedzi, bo żadna z tych metod nie ma wartości diagnostycznej.
Każdy rodzaj miodu zachowuje się inaczej. Różnie się rozpuszcza, różnie krystalizuje. Wynika to z jego naturalnego składu, a co za tym idzie praw fizyki, a nie z tego, czy jest „prawdziwy”, czy nie.
Miód to złożony produkt biologiczny. Zawiera naturalne cukry, enzymy i pyłki, a jego właściwości zależą od wielu czynników — roślin, z których pochodzi nektar, warunków pogodowych oraz regionu pochodzenia.
Nie istnieje jeden uniwersalny domowy test, który pozwoliłby ocenić jego jakość.
„Domowe testy pokazują tylko efekt działania temperatury, wilgotności i naturalnego składu miodu, nie jego jakości. W laboratorium sprawdzamy parametry, które da się obiektywnie zmierzyć.”
— Anna Migacz, Kierowniczką laboratorium i Działu Kontroli Jakości marki HUZAR.
Co więc daje pewność, że miód jest prawdziwy?
Pewność daje kontrola jakości oparta na badaniach, a nie domowych eksperymentach.
Autentyczność i bezpieczeństwo miodu można potwierdzić wyłącznie w warunkach laboratoryjnych poprzez analizy chemiczne, enzymatyczne i jakościowe.
W przypadku większych producentów i importerów miodu, takich jak HUZAR, oznacza to wieloetapowy system kontroli.
Każda partia miodu jest badana w akredytowanych laboratoriach zewnętrznych, takich jak Eurofins, QSI czy Intertek, które specjalizują się w analizach żywności. Badania obejmują m.in. skład miodu, zgodność z deklaracją oraz bezpieczeństwo produktu.
Równolegle prowadzona jest kontrola wewnętrzna. W zakładzie HUZAR działa własne laboratorium, w którym każda partia miodu jest sprawdzana jeszcze przed dalszym obrotem.
Połączenie badań zewnętrznych i wewnętrznych sprawia, że miód trafiający do sprzedaży jest dokładnie sprawdzony, a jego jakość opiera się na faktach i procedurach, nie na domysłach.
Najczęstsze mity o miodzie — wyjaśniamy je krok po kroku.
Skoro domowe metody nie pozwalają ocenić autentyczności miodu, kolejnym krokiem jest uporządkowanie najczęściej powtarzanych przekonań na jego temat. Poniżej wyjaśniamy, dlaczego popularne „testy” nie działają i jakie czynniki rzeczywiście wpływają na zachowanie miodu.
Mit 1: Prawdziwy miód nie rozpuszcza się w wodzie
Mit 1: Prawdziwy miód nie rozpuszcza się w wodzieTo jeden z najczęściej powtarzanych mitów. W rzeczywistości każdy miód zawiera naturalne cukry i wodę, dlatego w kontakcie z wodą zaczyna się rozpuszczać.
To, co widzimy w szklance, zależy od kilku czynników: rodzaju miodu, jego gęstości, lepkości, stopnia krystalizacji, temperatury miodu i wody. Wystarczy nawet niewielka różnica temperatury, by efekt wyglądał zupełnie inaczej. Dlatego szybkość rozpuszczania się miodu w wodzie nie mówi nic ani o jego jakości, ani o tym, czy jest „prawdziwy”.
WNIOSEK: Sposób rozpuszczania w wodzie zależy od temperatury, gęstości, lepkości i odmiany miodu, nie od tego, czy jest “prawdziwy”.
Mit 2: Prawdziwy miód można podpalić
Ten „test” polega na zanurzeniu zapałki lub knota w miodzie i próbie jego podpalenia. Brzmi prosto, ale w praktyce nie daje żadnej wiarygodnej odpowiedzi.
O tym, czy zapałka się zapali, decyduje przede wszystkim wilgotność, a nie to, czy miód jest naturalny. Miód zawiera wodę to jego naturalna cecha. Jeśli jest jej więcej, zapałka po prostu się nie zapali i jest to całkowicie normalne zjawisko.
Dlatego brak zapłonu nie oznacza fałszerstwa. Tak samo sam zapłon nie jest dowodem jakości ani autentyczności miodu. W takim teście nie pali się miód jako całość, palą się cukry jeśli są wystarczająco skoncentrowane na powierzchni knota lub zapałki. Dzieje się tak tylko wtedy, gdy bardzo gęsty miód jest wystawiony na wysoką temperaturę. To raczej efekt karmelizacji i przypalania cukrów niż rzeczywistego spalania.
Warto też pamiętać, że naturalny miód podobnie jak inne cukry przy podgrzewaniu zachowują się w zbliżony sposób i to właśnie dlatego ten efekt nie pozwala odróżnić miodu naturalnego od miodu z dodatkiem cukru.
Zapłon zależy wyłącznie od warunków fizycznych: wilgotności i temperatury w danym momencie, nie jest badaniem jakościowym, a jedynie przypadkowym efektem, który może wystąpić zarówno w miodzie wysokiej jakości, jak i w takim, który nie spełnia deklarowanych parametrów.
WNIOSEK: Zapłon zależy głównie poziomu wilgotności miodu, więc nie jest testem jego jakości ani autentyczności.
Mit 3: Prawdziwy miód ścieka idealną strużką
Ten „test” polega na obserwowaniu, jak miód spływa z łyżeczki. Jeśli tworzy gładką, ciągłą strużkę, ma to rzekomo świadczyć o jego autentyczności. W praktyce to kolejny przykład efektownej, ale mylącej obserwacji.
Sposób, w jaki miód spływa, zależy przede wszystkim od jego rodzaju, lepkości, temperatury oraz stopnia krystalizacji. Różnice te są naturalne i wynikają ze składu miodu, a nie z jego jakości. Miód jest to ciecz wysokiej lepkości, zależna głównie od zawartości wody, temperatury (gęstnieje w chłodzie) oraz rodzaju (miody rzepakowe są bardziej lepkie, a gryczane mniej). Wraz ze wzrostem temperatury lepkość miodu maleje (miód staje się bardziej płynny), a w niższej temperaturze rośnie. Zbyt wysoka lepkość przy niskiej temperaturze może utrudniać tworzenie ciągłej stróżki, a w temperaturze pokojowej przy niższej lepkości stróżka będzie gładko spływała.
Wystarczy niewielka zmiana temperatury, aby ten sam miód zachowywał się inaczej. Sposób spływania miodu z łyżeczki nie jest więc żadnym wiarygodnym kryterium oceny jego jakości ani autentyczności.
WNIOSEK: Wygląd “Strużki” zależy od rodzaju miodu, gęstości, temperatury i stopnia krystalizacji miodu, nie świadczy o jego jakości.
Mit 4: Prawdziwy miód zawsze krystalizuje
To mit, który opiera się na półprawdzie. Większość miodów z czasem krystalizuje, ale tempo tego procesu może być bardzo różne i zależy od kilku naturalnych czynników.
Najważniejszym z nich są proporcje glukozy i fruktozy. Miody zawierające więcej glukozy, takie jak rzepakowy, krystalizują szybciej, czasem nawet już po kilku tygodniach. Z kolei miody bogatsze we fruktozę, np. akacjowy, mogą pozostać płynne przez wiele miesięcy (a nawet lat).
Na krystalizację wpływa także temperatura przechowywania oraz sposób postępowania z miodem w czasie konfekcjonowania. Sam fakt, że miód jest płynny lub skrystalizowany, nie świadczy ani o jego jakości, ani o autentyczności.
Warto też wiedzieć, że istnieją metody kontrolowania krystalizacji, takie jak kremowanie, które polegają na mechanicznym rozdrobnieniu kryształków. Dzięki temu miód zachowuje swoje właściwości, a jednocześnie jest wygodniejszy w codziennym użyciu. Nie jest to żadna forma fałszowania, lecz dozwolona i bezpieczna praktyka nie wpływająca na jakość miodu.
WNIOSEK: Krystalizacja jest naturalnym procesem, ale może przebiegać w różnym tempie. Płynny miód nie musi być wcale gorszy, ani podejrzany.
Miód na półce jest sprawdzony
Miód na półce jest sprawdzonyDomowe testy z wodą, zapałką czy łyżeczką mogą wyglądać efektownie, ale nie są wiarygodnym sposobem oceny jakości ani autentyczności miodu. O tym, jak miód się zachowuje, decydują naturalne czynniki — jego skład, wilgotność, temperatura czy stopień krystalizacji — a nie to, czy jest „prawdziwy”.
System kontroli jakości miodu w Polsce opiera się na regularnych badaniach prowadzonych przez wyspecjalizowane jednostki państwowe.Dane z kontroli prowadzonych przez jednostki nadzoru nad jakością żywności, w tym Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS), pokazują, że nieprawidłowości w przypadku miodu stanowią jedynie niewielki margines w skali całego rynku. Każdego roku badane są tysiące partii, a zdecydowana większość z nich spełnia obowiązujące normy. To potwierdza, że miód nie trafia na półkę przypadkiem, lecz dopiero po przejściu formalnych kontroli jakości.
W Polsce obowiązują jedne z najbardziej restrykcyjnych przepisów w Europie. Miód wprowadzany do obrotu podlega kontrolom i badaniom zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu. Przed sprzedażą przechodzi badania chemiczne, enzymatyczne i mikrobiologiczne, w tym testy na obecność antybiotyków i pestycydów. To właśnie ten system kontroli i nadzoru daje realną pewność jakości.
Jak wybierać miód w praktyce?
Nie potrzebujesz zapałki ani szklanki wody. Wystarczy kilka prostych informacji, które pomagają w świadomym wyborze:
- sprawdź etykietę — nazwę miodu, producenta i kraj pochodzenia,
- wybieraj sprawdzone miejsca zakupu — sklep lub bezpośrednio u producenta,
- nie kieruj się wyłącznie ceną — niższa cena nie zawsze oznacza gorszą jakość.
- nie oceniaj po tym, czy jest płynny – płynność zależy od rodzaju i temperatury.
- sprawdź producenta/podmiot odpowiedzialny – czy jest jasno podany i łatwy do zweryfikowania.
A potem po prostu ciesz się miodem. Tym, który trafia do sprzedaży, jest dokładnie tym, czym powinien być: naturalnym produktem pszczelim, jasno opisanym i przebadanym na każdym etapie.
Poznaj miody HUZAR i sprawdź, skąd pochodzą oraz do czego najlepiej je wykorzystać.
Zewnętrzne źródła danych:
https://izbamiodu.org.pl/baza-wiedzy/
0 komentarzy
zostaw komentarz